Chomik wspinający się po klatce i intensywnie gryzący jej pręty może wyglądać zabawnie, jednak regularne powtarzanie takiego zachowania powinno zwrócić uwagę opiekuna. Nie zawsze chodzi o potrzebę ścierania zębów. Gryzienie prętów może mieć związek z warunkami utrzymania, brakiem możliwości realizowania naturalnych zachowań, stresem lub po prostu z wyuczonym sposobem zwracania na siebie uwagi.
Dlaczego chomik gryzie pręty klatki?
Jednorazowe zainteresowanie metalowymi elementami klatki nie musi oznaczać problemu. Chomiki poznają otoczenie między innymi za pomocą pyska i mogą próbować gryźć różne znajdujące się wokół nich przedmioty. Niepokojące staje się zachowanie powtarzalne, kiedy zwierzę przez dłuższy czas wraca do tego samego miejsca i intensywnie obgryza pręty.
Przyczyn może być kilka. Jedną z nich jest zbyt mała lub niewłaściwie urządzona przestrzeń. Chomik jest aktywnym zwierzęciem, które w naturze dużo się przemieszcza, kopie rozbudowane nory i poszukuje pożywienia. Zamknięcie go w małej klatce wyposażonej jedynie w domek, miskę i niewielki kołowrotek znacznie ogranicza możliwość wykonywania takich czynności.
Powtarzające się gryzienie prętów może należeć do zachowań stereotypowych, czyli powtarzalnych czynności, które nie mają wyraźnego celu. Ich pojawianiu się mogą sprzyjać nieodpowiednie warunki utrzymania i brak możliwości realizacji naturalnych potrzeb.
Mała klatka może być źródłem problemu
Chomik potrzebuje przede wszystkim odpowiednio dużej powierzchni użytkowej. Wysoka klatka z kilkoma małymi piętrami nie zastępuje dużej, nieprzerwanej powierzchni dna. Zwierzę powinno mieć możliwość swobodnego przemieszczania się, biegania, kopania i tworzenia własnych kryjówek.
W przypadku chomików syryjskich szczególnie istotne jest zapewnienie dużej przestrzeni, ponieważ są większe od chomików karłowatych. Także mniejsze gatunki nie powinny być jednak trzymane w bardzo małych klatkach reklamowanych jako kompletne zestawy dla gryzoni.
Jeżeli chomik uporczywie chodzi wzdłuż ścian, wspina się po prętach, próbuje wydostać się z klatki albo godzinami gryzie jej elementy, warto w pierwszej kolejności przyjrzeć się warunkom mieszkaniowym. Samo dołożenie kolejnej zabawki nie rozwiąże problemu, jeśli podstawową przyczyną jest niedostateczna przestrzeń.
Chomik potrzebuje grubej warstwy ściółki
Jednym z najważniejszych naturalnych zachowań chomika jest kopanie. Zwierzęta te tworzą systemy nor, w których odpoczywają, przechowują zapasy i czują się bezpiecznie. Cienka warstwa ściółki rozsypana wyłącznie po dnie klatki nie daje możliwości realizowania tej potrzeby.
W części zbiornika warto zapewnić możliwie grubą warstwę materiału pozwalającego na budowanie stabilnych tuneli. Ściółka powinna być bezpieczna dla zwierzęcia, chłonna i możliwie mało pyląca. Można również odpowiednio ją ułożyć i lekko docisnąć, aby powstające korytarze nie zapadały się natychmiast po wykopaniu.
Obserwowanie chomika, który samodzielnie tworzy norę, pokazuje, jak ważne jest to zachowanie. Zwierzę może spędzać pod powierzchnią znaczną część dnia, wychodząc przede wszystkim wieczorem i nocą.
Kołowrotek musi mieć odpowiednią średnicę
Kołowrotek jest jednym z podstawowych elementów wyposażenia, ale jego obecność nie wystarczy. Musi być dopasowany do wielkości chomika. Zbyt małe koło zmusza zwierzę do biegania z nienaturalnie wygiętym grzbietem.
Podczas biegu plecy powinny pozostawać w naturalnej pozycji. Szczególnie dużego kołowrotka potrzebuje chomik syryjski, podczas gdy mniejszy model może być wystarczający dla chomika karłowatego. Przy zakupie lepiej kierować się wielkością konkretnego zwierzęcia niż wyłącznie oznaczeniem produktu na opakowaniu.
Powierzchnia do biegania powinna być pełna. Kołowrotki wykonane z metalowych szczebelków lub siatki nie są dobrym rozwiązaniem, ponieważ łapy mogą wpadać pomiędzy elementy. Stabilne koło z pełną bieżnią jest bezpieczniejsze i pozwala zwierzęciu swobodnie biegać.
Czy chomik gryzie klatkę, bo ściera zęby?
To jedno z popularnych wyjaśnień, ale nie powinno się zakładać, że regularne obgryzanie metalowych prętów jest potrzebne chomikowi do prawidłowego ścierania zębów. Siekacze chomika rosną przez całe życie, a zwierzę rzeczywiście potrzebuje możliwości gryzienia odpowiednich materiałów.
Metalowe elementy klatki nie są jednak właściwym gryzakiem. Intensywne obgryzanie twardych prętów może prowadzić do uszkodzenia zębów lub okolicy pyska. Jeśli zachowanie jest częste, samo włożenie do klatki kolejnego kawałka drewna może nie wystarczyć, ponieważ należy ustalić, co skłania zwierzę do uporczywego gryzienia.
Chomikowi można zapewnić bezpieczne drewniane elementy i inne materiały przeznaczone dla tego gatunku. Warto jednocześnie obserwować stan siekaczy. Problemy z pobieraniem pokarmu, ślinienie się, utrata masy ciała lub widocznie nieprawidłowe zęby wymagają konsultacji z lekarzem weterynarii zajmującym się małymi ssakami.
Nuda u chomika nie oznacza braku kolorowych zabawek
Wzbogacenie środowiska nie polega na zapełnieniu klatki plastikowymi gadżetami. Dla chomika znacznie bardziej interesująca może być możliwość kopania, szukania jedzenia, przechodzenia przez tunele, chowania się i przenoszenia materiału do gniazda.
Dobrym sposobem na urozmaicenie codzienności jest rozsypywanie części suchego pokarmu po ściółce zamiast podawania całej porcji w misce. Zwierzę musi wtedy wykorzystać węch i aktywnie poszukiwać jedzenia. Jest to zachowanie znacznie bliższe naturalnemu sposobowi zdobywania pokarmu.
W klatce mogą znaleźć się również tunele, bezpieczne kryjówki, korkowe elementy, odpowiednie gałązki i materiały do budowania gniazda. Wyposażenie należy rozmieszczać w taki sposób, aby zwierzę nadal miało miejsce do poruszania się i kopania.
Piaskownica jest ważnym elementem wyposażenia
Chomiki korzystają z kąpieli piaskowych do pielęgnacji sierści. Odpowiednio duży pojemnik z bezpiecznym piaskiem daje również dodatkową możliwość kopania i eksplorowania otoczenia.
Nie należy używać mocno pylących produktów. Bardzo drobny pył może podrażniać drogi oddechowe i oczy. Produkt powinien być przeznaczony do bezpiecznego stosowania u małych zwierząt i nie zawierać zbędnych dodatków zapachowych.
Piaskownicę trzeba regularnie kontrolować i usuwać z niej zabrudzenia. Niektóre chomiki mogą wykorzystywać wybrane miejsce w piasku również jako toaletę, co w pewnych przypadkach ułatwia utrzymanie części wybiegu w czystości.
Chomik może nauczyć się, że gryzienie przyciąga człowieka
Zdarza się, że opiekun reaguje na każde gryzienie prętów. Podchodzi do klatki, daje smakołyk, otwiera drzwiczki albo wypuszcza chomika. Zwierzę może z czasem skojarzyć swoje zachowanie z pojawieniem się nagrody.
Nie oznacza to, że należy ignorować warunki utrzymania. Najpierw trzeba upewnić się, że chomik ma odpowiednią przestrzeń, głęboką ściółkę, kołowrotek, kryjówki i możliwość eksploracji. Dopiero wtedy można rozważać, czy określone zachowanie jest dodatkowo wzmacniane reakcją opiekuna.
Podawanie przysmaku bezpośrednio po rozpoczęciu gryzienia może utrwalać niepożądany schemat. Lepiej nagradzać zwierzę podczas spokojnej aktywności i zapewniać mu zajęcia, które pozwalają wykorzystać jego naturalne zachowania.
Czy chomika trzeba wypuszczać z klatki?
Bezpieczny wybieg może stanowić dodatkowe urozmaicenie, ale nie powinien być sposobem na rekompensowanie zbyt małej przestrzeni, w której zwierzę spędza większość doby. Podstawowe środowisko chomika powinno samo w sobie zapewniać odpowiednie warunki.
Jeżeli zwierzę jest wypuszczane, teren trzeba wcześniej zabezpieczyć. Chomik potrafi przecisnąć się przez niewielkie szczeliny, wejść pod meble i gryźć przewody. Nie powinien poruszać się bez nadzoru po niezabezpieczonym pomieszczeniu.
Popularna kula do biegania nie jest dobrym zamiennikiem wybiegu. Ogranicza możliwość swobodnego poznawania otoczenia i uniemożliwia zwierzęciu normalne korzystanie z węchu oraz dotyku wibrysami. Bezpiecznie przygotowana przestrzeń daje chomikowi znacznie większą kontrolę nad tym, gdzie chce się udać.
Nie budź chomika w środku dnia
Chomiki są najbardziej aktywne wieczorem i nocą. W dzień potrzebują spokojnego miejsca do odpoczynku. Regularne budzenie zwierzęcia, wyciąganie go z kryjówki i zmuszanie do kontaktu może być źródłem stresu.
Jeżeli chomik przez większość dnia śpi, nie oznacza to automatycznie, że się nudzi. Jest to zgodne z jego naturalnym rytmem aktywności. Najlepszym momentem na obserwację i kontakt jest okres, kiedy zwierzę samo opuszcza kryjówkę.
Klatka nie powinna również stać w miejscu, w którym przez cały dzień panuje hałas lub ciągły ruch. Spokojne otoczenie i przewidywalny rytm dnia pomagają ograniczyć niepotrzebne bodźce.
Co zrobić, gdy chomik cały czas gryzie pręty?
Nie należy zaczynać od smarowania prętów gorzkimi substancjami ani innych sposobów mających jedynie powstrzymać samo gryzienie. Takie działanie nie usuwa przyczyny zachowania. Lepiej przeanalizować warunki życia zwierzęcia i sprawdzić, czego może mu brakować.
W pierwszej kolejności warto ocenić powierzchnię dostępnego miejsca, głębokość ściółki, wielkość kołowrotka, liczbę kryjówek i możliwości poszukiwania pokarmu. Znaczenie mają także piaskownica, materiały do gryzienia oraz spokojne miejsce do snu. Jeżeli warunki są ubogie, należy poprawiać je tak, aby chomik mógł realizować więcej naturalnych zachowań.
Uporczywe obgryzanie metalu może również prowadzić do urazów. Jeśli pojawia się krew, uszkodzenia nosa lub pyska, złamany ząb, trudności z jedzeniem albo inne niepokojące objawy, potrzebna jest konsultacja weterynaryjna.
Kiedy gryzienie prętów powinno szczególnie zaniepokoić?
Nagła zmiana zachowania zawsze zasługuje na uwagę, zwłaszcza jeśli wcześniej chomik nie wykazywał podobnej aktywności. Warto wtedy sprawdzić, czy w jego otoczeniu coś się zmieniło. Nowa klatka, przestawienie jej w inne miejsce, hałas, pojawienie się innego zwierzęcia czy ograniczenie dotychczasowych możliwości ruchu mogą wpływać na zachowanie.
Jeszcze większej uwagi wymagają objawy zdrowotne. Chomik, który przestaje jeść, wyraźnie chudnie, ślini się, ma problemy z gryzieniem pokarmu, staje się apatyczny lub ma uszkodzony pysk, powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii.
Samo gryzienie prętów nie pozwala stwierdzić, czego dokładnie brakuje zwierzęciu. Jest jednak dobrym powodem, aby spojrzeć na jego środowisko z perspektywy chomika. Duża przestrzeń, możliwość kopania, odpowiedni kołowrotek, kryjówki, poszukiwanie jedzenia i spokojny odpoczynek dają mu znacznie więcej możliwości niż nawet najbardziej rozbudowana kolekcja małych zabawek.
Źródło: www.zooarena.pl
