Ugryzienie człowieka przez psa to sytuacja, której nie wolno bagatelizować. Pierwszym odruchem opiekuna może być chęć ukarania zwierzęcia, jednak krzyk, bicie czy inne formy przemocy zwykle nie rozwiązują problemu i mogą jeszcze zwiększyć lęk lub agresję. Zamiast zastanawiać się wyłącznie, jak karać psa po ugryzieniu, trzeba przede wszystkim ustalić przyczynę zachowania, zadbać o bezpieczeństwo otoczenia i rozpocząć odpowiednią pracę z psem.
Jak karać psa po ugryzieniu?
Po ugryzieniu psa nie należy bić, szarpać, przewracać na grzbiet ani stosować innych kar fizycznych. Pies może nie połączyć kary z wcześniejszym ugryzieniem, szczególnie jeśli reakcja człowieka pojawia się po kilku lub kilkunastu sekundach. Zamiast nauczyć się właściwego zachowania, zwierzę może zacząć kojarzyć obecność człowieka z zagrożeniem.
Nie pomaga również krzyczenie na psa po fakcie. Kara zastosowana po zakończeniu zdarzenia nie wyjaśnia zwierzęciu, jak powinno zachować się następnym razem. Może natomiast nasilać napięcie, nieufność i zachowania obronne.
Bezpośrednio po incydencie najważniejsze jest spokojne odizolowanie psa od osoby poszkodowanej oraz zabezpieczenie miejsca. Zwierzę można przeprowadzić do osobnego pomieszczenia, wykorzystując smycz lub barierę, ale bez konfrontacji. Jeżeli pies nadal jest silnie pobudzony, nie należy próbować go łapać za obrożę ani nachylać się nad nim.
Dlaczego pies gryzie?
Ugryzienie może mieć wiele przyczyn. Pies może reagować w ten sposób ze strachu, bólu, frustracji albo podczas obrony jedzenia, zabawki, legowiska czy innego zasobu. Czasem dochodzi do ugryzienia podczas zbyt intensywnej zabawy, gwałtownego dotyku lub sytuacji, w której zwierzę nie ma możliwości odejścia.
Warto odtworzyć przebieg zdarzenia. Należy zastanowić się, co działo się bezpośrednio przed ugryzieniem, gdzie znajdował się pies, kto do niego podchodził i czy wcześniej dawał sygnały ostrzegawcze. Takimi sygnałami mogą być między innymi odsuwanie głowy, oblizywanie nosa, zamieranie, napięcie ciała, warczenie czy próba odejścia.
Warczenie nie powinno być karane. Jest ono ostrzeżeniem informującym, że pies czuje się źle w danej sytuacji. Jeśli opiekun wielokrotnie karze zwierzę za warczenie, istnieje ryzyko, że w przyszłości pies zrezygnuje z ostrzegania i szybciej przejdzie do ugryzienia.
Co zrobić bezpośrednio po ugryzieniu człowieka?
Najpierw należy zadbać o osobę poszkodowaną. Ranę po ugryzieniu powinno się dokładnie umyć wodą z mydłem i obserwować. Głębokie rany, silne krwawienie, ugryzienia w twarz, dłonie lub okolice stawów oraz każde ugryzienie budzące wątpliwości wymagają konsultacji medycznej.
Lekarz może ocenić ryzyko zakażenia oraz sprawdzić, czy potrzebne jest dalsze postępowanie związane między innymi z profilaktyką tężca lub wścieklizny. Informacje o aktualnym szczepieniu psa przeciwko wściekliźnie mogą mieć w takiej sytuacji duże znaczenie.
Psa należy w tym czasie zabezpieczyć w spokojnym miejscu i ograniczyć możliwość kolejnego kontaktu z osobami, które mogłyby zostać ugryzione. Dotyczy to szczególnie dzieci, które mogą nie rozpoznawać sygnałów ostrzegawczych wysyłanych przez zwierzę.
Czy pies rozumie karę za ugryzienie?
Pies uczy się przede wszystkim na podstawie bezpośrednich konsekwencji swojego zachowania. Jeśli kara następuje długo po zdarzeniu, zwierzę nie rozumie jej w taki sposób, jak człowiek. Nie można więc zakładać, że zamknięcie psa kilka minut później w innym pokoju sprawi, że będzie on analizował wcześniejsze zachowanie.
Znacznie skuteczniejsza jest zmiana warunków, które doprowadziły do ugryzienia, oraz uczenie psa alternatywnej reakcji. Jeśli problem występuje przy misce, trzeba popracować nad spokojnym podejściem do zasobów. Jeżeli pies gryzie podczas dotykania określonego miejsca, należy sprawdzić, czy przyczyną nie jest ból.
Celem pracy nie powinno być wzbudzenie u psa strachu przed opiekunem. Zwierzę powinno nauczyć się, że w trudnej sytuacji może odejść, zachować spokój albo wykonać wcześniej wyuczone polecenie zamiast reagować zębami.
Kiedy po ugryzieniu trzeba iść z psem do weterynarza?
Nagła zmiana zachowania może mieć podłoże zdrowotne. Pies, który wcześniej tolerował dotyk, a nagle zaczyna warczeć lub gryźć, może odczuwać ból. Przyczyną mogą być między innymi problemy stomatologiczne, urazy, choroby uszu, stawów albo inne dolegliwości.
Konsultacja weterynaryjna jest szczególnie ważna, gdy agresywne zachowanie pojawiło się nagle i trudno znaleźć jego oczywistą przyczynę. Lekarz może zbadać zwierzę i ocenić, czy zachowanie nie jest związane ze stanem zdrowia.
Problemu behawioralnego nie powinno się rozpatrywać w oderwaniu od zdrowia psa. Nawet dobrze prowadzony trening może nie przynieść oczekiwanych rezultatów, jeśli zwierzę reaguje agresją z powodu bólu.
Kiedy potrzebny jest behawiorysta?
Jeżeli pies ugryzł człowieka, szczególnie jeśli doszło do przebicia skóry, rozsądnym rozwiązaniem jest konsultacja z doświadczonym behawiorystą pracującym metodami bez przemocy. Specjalista powinien zebrać dokładny wywiad, ocenić sytuacje wywołujące agresję i przygotować plan dalszego postępowania.
Szczególnej ostrożności wymagają psy, które gryzą bez wyraźnego ostrzeżenia, wielokrotnie atakowały ludzi albo mieszkają z dziećmi. Nie warto w takich przypadkach samodzielnie eksperymentować z metodami opartymi na dominacji czy karaniu.
Dobry plan może obejmować zmianę sposobu zarządzania otoczeniem, naukę nowych zachowań, stopniowe oswajanie psa z trudnymi sytuacjami oraz pracę nad emocjami zwierzęcia. Proces może trwać tygodnie lub miesiące, zależnie od przyczyny i nasilenia problemu.
Jak zapobiec kolejnemu ugryzieniu?
Do czasu poznania przyczyny zachowania należy unikać sytuacji, które wcześniej doprowadziły do ugryzienia. Jeśli pies broni jedzenia, nie należy prowokować go odbieraniem miski. Jeśli reaguje nerwowo na obcych, trzeba zwiększyć dystans i uniemożliwić przypadkowe podejście.
Przydatne mogą być bramki oddzielające pomieszczenia, smycz oraz odpowiednio dobrany kaganiec fizjologiczny. Kaganiec nie powinien być karą. Pies może zostać stopniowo nauczony jego noszenia poprzez pozytywne skojarzenia, dzięki czemu dodatkowe zabezpieczenie nie będzie dla niego źródłem silnego stresu.
W domu warto ustalić jasne zasady postępowania. Dzieci nie powinny przeszkadzać psu podczas jedzenia lub snu, zabierać mu przedmiotów ani przytulać go wbrew jego woli. Dorosłe osoby również powinny respektować sygnały świadczące o napięciu zwierzęcia.
Czego nie robić po ugryzieniu?
Nie należy próbować pokazać psu, kto rządzi. Metody polegające na przewracaniu zwierzęcia, przyciskaniu do ziemi czy celowym wywoływaniu konfrontacji mogą zwiększyć ryzyko kolejnego ataku. Pies znajdujący się w sytuacji, z której nie może się wycofać, może bronić się jeszcze intensywniej.
Błędem jest także celowe powtarzanie sytuacji wywołującej agresję tylko po to, aby sprawdzić, czy pies znowu ugryzie. Każdy kolejny incydent zwiększa zagrożenie dla ludzi i utrwala niepożądany schemat zachowania.
Nie warto również ignorować pierwszego ugryzienia tylko dlatego, że rana była niewielka. Nawet lekkie złapanie zębami może być sygnałem poważnego napięcia lub problemu, który przy kolejnej okazji przybierze bardziej niebezpieczną formę.
Jak pracować z psem zamiast go karać?
Najlepsze efekty daje uczenie psa zachowań, które może zastosować w sytuacji wywołującej stres. Może to być odejście na legowisko, spokojne oczekiwanie, oddanie przedmiotu w zamian za nagrodę czy pozostanie w bezpiecznej odległości od bodźca.
Trening powinien odbywać się poniżej poziomu pobudzenia, przy którym pies zaczyna reagować agresywnie. Jeśli zwierzę już warczy, rzuca się lub próbuje gryźć, jest za późno na spokojną naukę. Wtedy najpierw trzeba zwiększyć dystans i przerwać sytuację.
Pytanie, jak karać psa po ugryzieniu, prowadzi więc w niewłaściwym kierunku. Po ugryzieniu najważniejsze są bezpieczeństwo, ustalenie przyczyny zachowania i właściwe postępowanie zapobiegające kolejnemu incydentowi. Kara fizyczna może zwiększyć problem, natomiast spokojne zarządzanie otoczeniem, badanie weterynaryjne i odpowiednio poprowadzona praca behawioralna dają znacznie większą szansę na trwałą poprawę zachowania psa.
Źródło: www.zooarena.pl
