Ugryzienie właściciela przez psa potrafi być szokujące, szczególnie jeśli wcześniej zwierzę nigdy nie zachowywało się agresywnie. Nie oznacza jednak automatycznie, że pies stał się niebezpieczny i trzeba się go pozbyć. Najpierw trzeba zadbać o bezpieczeństwo człowieka, ocenić ranę, a później ustalić, dlaczego doszło do pogryzienia. Przyczyną może być ból, strach, obrona zasobów, silne pobudzenie albo wcześniejsze ignorowanie sygnałów ostrzegawczych.
Co zrobić z psem, który ugryzł właściciela?
Bezpośrednio po zdarzeniu najważniejsze jest przerwanie kontaktu z psem i stworzenie dystansu. Nie należy krzyczeć, bić zwierzęcia ani próbować natychmiast wymuszać na nim posłuszeństwa. Silne emocje mogą dodatkowo zwiększyć pobudzenie i doprowadzić do kolejnego ugryzienia.
Jeżeli jest to możliwe, pies powinien znaleźć się w spokojnym, bezpiecznym miejscu, w którym nie będzie miał kontaktu z osobą pogryzioną, dziećmi ani innymi zwierzętami. Można wykorzystać osobny pokój, bramkę zabezpieczającą lub inną barierę, ale bez siłowego chwytania psa za obrożę, jeśli nadal zachowuje się agresywnie.
Następnie trzeba zająć się raną, a dopiero później analizować zachowanie zwierzęcia.
Co zrobić z raną po ugryzieniu psa?
Jeżeli doszło do przerwania skóry, ranę należy dokładnie umyć pod bieżącą wodą z mydłem. W przypadku pogryzień zaleca się staranne oczyszczanie rany, ponieważ w pysku psa znajdują się bakterie, które mogą spowodować zakażenie.
Niewielkie krwawienie można zahamować czystym opatrunkiem poprzez delikatny ucisk. Głębokiej rany nie należy samodzielnie sklejać ani zamykać przypadkowymi preparatami.
Konsultacja lekarska jest szczególnie ważna, gdy rana jest głęboka, silnie krwawi, znajduje się na twarzy, dłoni, stopie lub w pobliżu stawu, a także wtedy, gdy pojawia się obrzęk, narastający ból, zaczerwienienie albo wysięk.
Czy po ugryzieniu przez własnego psa trzeba iść do lekarza?
To, że pies należy do domownika, nie oznacza, że każde ugryzienie można zignorować. Lekarz może ocenić ryzyko zakażenia, sprawdzić, czy potrzebne jest dodatkowe leczenie oraz ustalić, czy aktualne jest szczepienie przeciw tężcowi.
Znaczenie ma również status szczepienia psa przeciwko wściekliźnie oraz okoliczności zdarzenia. W przypadku poważniejszego pogryzienia, niepewnego statusu szczepień albo nietypowego zachowania psa nie warto samodzielnie oceniać ryzyka.
Przy bardzo silnym krwawieniu, rozległych obrażeniach, utracie czucia, problemach z poruszaniem palcami lub innymi objawami sugerującymi uszkodzenie głębszych tkanek potrzebna jest pilna pomoc medyczna.
Nie karz psa po ugryzieniu
Uderzenie, szarpanie za obrożę, krzyk czy przewracanie psa na grzbiet nie uczą go, że ugryzienie było niewłaściwe. Mogą natomiast zwiększyć lęk i sprawić, że w przyszłości zwierzę szybciej przejdzie do zachowania obronnego.
Karanie może być szczególnie niebezpieczne, jeśli pies wcześniej warczał. Warczenie jest sygnałem ostrzegawczym. Jeżeli człowiek wielokrotnie karze psa właśnie za ostrzeganie, zwierzę może nauczyć się rezygnować z warczenia i następnym razem szybciej ugryźć.
Po zdarzeniu lepiej skupić się na zabezpieczeniu sytuacji i ustaleniu przyczyny niż na próbie ukarania psa po fakcie.
Dlaczego pies ugryzł swojego właściciela?
Pies może ugryźć z wielu powodów. Jedną z częstszych przyczyn jest strach. Zwierzę może czuć się zagrożone podczas przytrzymywania, podnoszenia, zabierania przedmiotu, zakładania obroży albo wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych.
Inną możliwością jest ból. Pies cierpiący z powodu urazu, choroby stawów, problemów z zębami, uszami czy innych dolegliwości może gwałtownie zareagować na dotyk.
Do ugryzień dochodzi także w związku z pilnowaniem jedzenia, zabawek, legowiska lub innych zasobów. Niektóre psy reagują agresywnie również wtedy, gdy są bardzo pobudzone, przestraszone albo nie mają możliwości odejścia z niekomfortowej sytuacji.
Nagła agresja może oznaczać problem zdrowotny
Szczególną uwagę należy zwrócić na psa, który przez lata był spokojny, a nagle zaczął warczeć, łapać zębami lub gryźć bez wcześniejszej historii takich zachowań.
Zmiana może mieć związek z bólem, pogorszeniem wzroku lub słuchu, chorobą neurologiczną albo innym problemem zdrowotnym. U starszych zwierząt zmiany zachowania mogą pojawiać się również wraz z zaburzeniami poznawczymi.
W takiej sytuacji jednym z pierwszych kroków powinna być wizyta u lekarza weterynarii. Ocena zachowania bez wcześniejszego wykluczenia bólu może prowadzić do przeoczenia prawdziwej przyczyny.
Czy pies zawsze ostrzega przed ugryzieniem?
Nie zawsze człowiek zauważa ostrzeżenie, ale psy często wysyłają sygnały świadczące o narastającym dyskomforcie. Mogą odwracać głowę, oblizywać nos, zastygać w bezruchu, próbować odejść, napinać ciało lub unikać kontaktu.
Mocniejsze ostrzeżenia obejmują warczenie, pokazywanie zębów i kłapanie pyskiem. U części psów przejście między napięciem a ugryzieniem jest jednak bardzo szybkie.
Po incydencie warto dokładnie przypomnieć sobie kilka sekund lub minut poprzedzających atak. Często dopiero wtedy można zauważyć, że pies wcześniej próbował zakończyć kontakt.
Warczenia nie powinno się ignorować
Warczenie jest dla człowieka bardzo cenną informacją. Pies komunikuje w ten sposób, że sytuacja jest dla niego zbyt trudna i potrzebuje zwiększenia dystansu.
Jeżeli podczas zabierania kości pies napina ciało i warczy, nie warto ponownie testować, czy rzeczywiście ugryzie. Lepiej zabezpieczyć sytuację i później pracować nad zachowaniem w kontrolowanych warunkach.
Celem nie powinno być wyłącznie pozbycie się warczenia. Znacznie ważniejsze jest zmniejszenie emocji, które powodują, że pies czuje potrzebę ostrzegania.
Co zrobić, jeśli pies broni jedzenia?
Nie należy zabierać miski, kości czy gryzaka siłą. Takie działania mogą zwiększyć przekonanie psa, że człowiek zbliżający się do jedzenia oznacza zagrożenie.
Do czasu rozpoczęcia pracy nad zachowaniem warto karmić psa w spokojnym miejscu, w którym nikt nie będzie mu przeszkadzał. Dzieci nie powinny zbliżać się do psa podczas jedzenia ani próbować odbierać mu przedmiotów.
Pracę nad obroną zasobów najlepiej prowadzić poprzez stopniowe budowanie pozytywnych skojarzeń i naukę wymiany. Przy psie, który już ugryzł człowieka, bezpieczniej robić to z pomocą doświadczonego specjalisty.
Co zrobić, jeśli pies ugryzł podczas zabierania zabawki?
Podobnie jak przy jedzeniu, problem może wynikać z obrony cennego przedmiotu. Siłowanie się z psem albo wkładanie dłoni do jego pyska zwiększa ryzyko kolejnego pogryzienia.
W przyszłości można uczyć psa komendy umożliwiającej wymianę przedmiotu na smakołyk lub inną rzecz o dużej wartości. Nauka powinna odbywać się najpierw na mało cennych zabawkach, gdy pies jest spokojny.
Jeżeli już podczas samego zbliżania się człowieka zwierzę sztywnieje, warczy lub pokazuje zęby, samodzielne ćwiczenia mogą być ryzykowne.
Czy po ugryzieniu trzeba odizolować psa?
Czasowe oddzielenie psa od osoby pogryzionej może być rozsądnym środkiem bezpieczeństwa, szczególnie bezpośrednio po zdarzeniu. Nie chodzi jednak o wielodniowe zamknięcie zwierzęcia jako karę.
W domu warto wprowadzić takie rozwiązania, aby nie dopuszczać do powtórzenia sytuacji. Mogą to być bramki, oddzielne pomieszczenia, smycz podczas niektórych sytuacji lub kontrolowany dostęp do zasobów.
Jeżeli w domu mieszkają dzieci, próg ostrożności powinien być znacznie wyższy. Małe dziecko nie jest w stanie prawidłowo ocenić sygnałów wysyłanych przez psa ani konsekwentnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa.
Czy kaganiec może być pomocny?
Tak, odpowiednio dobrany kaganiec fizjologiczny może zwiększyć bezpieczeństwo podczas spacerów, wizyt u weterynarza czy pracy nad zachowaniem. Powinien pozwalać psu swobodnie dyszeć, pić wodę i przyjmować smakołyki.
Kaganiec nie rozwiązuje jednak przyczyny agresji. Jest zabezpieczeniem, podobnie jak smycz lub bramka.
Psa warto przyzwyczajać do kagańca stopniowo i za pomocą nagród. Zakładanie go siłą dopiero w stresującej sytuacji może sprawić, że sam widok kagańca zacznie wywoływać napięcie.
Kiedy potrzebny jest behawiorysta?
Pomoc specjalisty jest wskazana szczególnie wtedy, gdy pies ugryzł mocno, doszło do kilku pogryzień, atak wydawał się trudny do przewidzenia albo w domu przebywają dzieci.
Dobry specjalista powinien zebrać szczegółowy wywiad dotyczący całego zdarzenia: miejsca, zachowania człowieka i psa, wcześniejszych sygnałów, rodzaju obrażeń oraz historii zwierzęcia.
W przypadku poważnej agresji najlepiej szukać osoby mającej doświadczenie właśnie z zachowaniami agresywnymi. W części przypadków potrzebna jest współpraca behawiorysty z lekarzem weterynarii.
Jak ocenić, czy ugryzienie było poważne?
Znaczenie ma nie tylko sam fakt użycia zębów, ale również siła i przebieg zdarzenia. Inaczej ocenia się sytuację, w której pies ostrzegawczo złapał rękę bez przerwania skóry, a inaczej pogryzienie powodujące głębokie rany.
Niepokojące są wielokrotne ugryzienia podczas jednego incydentu, silne chwytanie i szarpanie, głębokie rany oraz atak kontynuowany mimo możliwości odejścia.
Warto również ocenić przewidywalność zdarzenia. Pies, który ugryzł podczas bolesnego zabiegu, znajduje się w innej sytuacji niż zwierzę wielokrotnie atakujące domowników w zwyczajnych codziennych okolicznościach.
Czy pies, który raz ugryzł, zrobi to ponownie?
Jedno ugryzienie nie przesądza, że pies stanie się stale agresywny. Nie można jednak zakładać, że zdarzenie już się nie powtórzy.
Jeśli pies odkrył, że ugryzienie skutecznie kończy nieprzyjemną dla niego sytuację, może sięgnąć po tę strategię ponownie w podobnych okolicznościach. Ryzyko jest większe, gdy nie zostanie usunięta przyczyna zachowania.
Właśnie z tego powodu po pierwszym poważnym incydencie warto wprowadzić zabezpieczenia, zamiast czekać na następne pogryzienie.
Czy można ponownie zaufać psu po ugryzieniu?
W wielu przypadkach tak, ale zaufanie powinno być oparte na realnej ocenie zachowania, a nie wyłącznie na nadziei, że incydent się nie powtórzy. Trzeba poznać sytuacje wyzwalające agresję i nauczyć się ich unikać lub bezpiecznie nad nimi pracować.
Pies może potrzebować zmiany codziennych zasad, większej ilości odpoczynku, leczenia bólu, ćwiczeń behawioralnych lub spokojniejszego sposobu obchodzenia się z nim.
Nawet po dużej poprawie część zabezpieczeń może pozostać na stałe. Nie jest to porażka, lecz odpowiedzialne zarządzanie zachowaniem zwierzęcia.
Czy trzeba oddać psa, który ugryzł właściciela?
Nie ma zasady mówiącej, że po jednym ugryzieniu pies powinien zostać oddany. Decyzja zależy od przyczyny agresji, jej nasilenia, możliwości prowadzenia terapii oraz sytuacji domowej.
Oddanie psa nie usuwa automatycznie problemu. Jeżeli przyczyną jest lęk, ból lub obrona zasobów, zachowanie może pojawić się również w nowym domu.
Szczególnie ostrożnie trzeba podchodzić do przekazywania psa z historią pogryzień innej osobie bez poinformowania jej o problemie. Nowy opiekun powinien znać pełną historię zachowania zwierzęcia.
Czy agresywnego psa trzeba uśpić?
Samo pojedyncze ugryzienie nie jest podstawą do automatycznego podejmowania takiej decyzji. Wiele zachowań agresywnych można ograniczyć poprzez leczenie przyczyny zdrowotnej, zmianę środowiska, odpowiednie zarządzanie i terapię behawioralną.
Istnieją jednak sytuacje wyjątkowo poważne, w których pies wielokrotnie powoduje ciężkie obrażenia, zachowanie jest trudne do przewidzenia, a zapewnienie bezpieczeństwa ludziom okazuje się niemożliwe. Wtedy ocenę powinno się przeprowadzać wspólnie z lekarzem weterynarii oraz specjalistą zajmującym się zachowaniem psów.
Takiej decyzji nie należy podejmować pod wpływem emocji bezpośrednio po zdarzeniu ani opierać jej wyłącznie na samym fakcie, że pies użył zębów.
Jak zachowywać się wobec psa po pogryzieniu?
W kolejnych dniach warto unikać sytuacji, które mogły sprowokować wcześniejszy incydent. Jeżeli pies ugryzł podczas dotykania bolesnego miejsca, nie należy ponownie go tam dotykać przed badaniem weterynaryjnym. Jeśli bronił jedzenia, trzeba zorganizować karmienie bez konieczności odbierania miski.
Domownicy powinni stosować te same zasady. Chaos, w którym jedna osoba respektuje przestrzeń psa, a druga sprawdza jego cierpliwość, utrudnia poprawę zachowania.
Warto również zapisywać sytuacje powodujące napięcie. Informacje o miejscu, porze, rodzaju kontaktu i zachowaniu psa mogą później bardzo pomóc podczas konsultacji.
Szczególnej ostrożności wymaga pies, który ugryzł dziecko
Dziecko ma mniejszą możliwość obrony, a jego twarz często znajduje się na wysokości pyska psa. Z tego powodu każde zachowanie agresywne wobec dziecka należy traktować bardzo poważnie.
Do czasu oceny sytuacji dziecko i pies nie powinni pozostawać razem bez bezpośredniego nadzoru dorosłego. W przypadku poważnego incydentu samo pilnowanie może być niewystarczające i potrzebne są fizyczne bariery oddzielające zwierzę.
Nie należy również oczekiwać od małego dziecka, że zapamięta wszystkie zasady postępowania z psem. Za organizację bezpiecznej przestrzeni odpowiadają dorośli.
Co zrobić z psem, który ugryzł właściciela, aby sytuacja się nie powtórzyła?
Najpierw trzeba zadbać o ranę i bezpieczeństwo domowników, a następnie możliwie dokładnie ustalić okoliczności zdarzenia. Nagła zmiana zachowania powinna skłonić do wizyty u lekarza weterynarii, ponieważ agresja może wynikać z bólu lub choroby.
Kolejnym krokiem jest ograniczenie sytuacji wyzwalających agresję oraz, jeśli zachowanie było poważne, konsultacja z doświadczonym specjalistą. Nie warto sprawdzać psa poprzez celowe zabieranie jedzenia, dotykanie miejsc, których broni, czy prowokowanie go do warczenia.
Pies, który ugryzł właściciela, nie musi być zwierzęciem skazanym na izolację albo oddanie. Ugryzienia nie wolno jednak bagatelizować. Największą szansę na bezpieczne dalsze życie daje połączenie diagnostyki zdrowotnej, analizy zachowania, odpowiednich zabezpieczeń i pracy nad konkretną przyczyną agresji.
Źródło: www.zooarena.pl
