Ból u psa może pojawić się po urazie, zabiegu, podczas choroby stawów, problemów stomatologicznych albo schorzeń narządów wewnętrznych. Podanie przypadkowego preparatu z domowej apteczki jest jednak niebezpieczne, ponieważ organizm psa inaczej metabolizuje wiele substancji stosowanych u ludzi. Właściwy lek powinien dobrać lekarz weterynarii po ustaleniu przyczyny bólu, zważeniu zwierzęcia i ocenie jego ogólnego stanu zdrowia.
Jaki lek przeciwbólowy dla psa może zalecić weterynarz?
W leczeniu bólu u psów lekarze weterynarii często wykorzystują niesteroidowe leki przeciwzapalne przeznaczone dla zwierząt. Preparaty te ograniczają ból i stan zapalny, dlatego mogą być stosowane między innymi po operacjach, przy urazach oraz w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Do substancji używanych w weterynarii należą między innymi karprofen, meloksykam, firokoksyb, robenakoksyb i grapiprant, przy czym dostępność konkretnych produktów zależy od kraju. FDA podkreśla, że zatwierdzone dla psów leki z tej grupy są wydawane na receptę, a decyzja o ich zastosowaniu wymaga oceny weterynarza.
Nie istnieje jeden preparat odpowiedni dla każdego psa. Lek bezpieczny dla młodego, zdrowego zwierzęcia może nie być właściwy dla seniora cierpiącego na chorobę nerek, wątroby lub przewodu pokarmowego. Znaczenie mają także inne przyjmowane środki, nawodnienie, masa ciała oraz charakter bólu.
W niektórych sytuacjach weterynarz może zastosować leki z innych grup, na przykład preparaty działające na ból neuropatyczny, opioidy albo leczenie wielokierunkowe łączące kilka metod. Takie postępowanie spotyka się między innymi po poważnych zabiegach, w chorobach kręgosłupa oraz w opiece nad zwierzętami z chorobami nowotworowymi.
Dlaczego psa trzeba zbadać przed podaniem leku?
Ból nie jest chorobą samą w sobie, lecz sygnałem problemu. Kulawizna może wynikać z niewielkiego przeciążenia, ale również ze złamania, zerwania więzadła albo zmian zwyrodnieniowych. Ból brzucha bywa związany z niestrawnością, niedrożnością jelit, zapaleniem trzustki lub skrętem żołądka. Podanie leku bez rozpoznania przyczyny może chwilowo ograniczyć objawy i opóźnić potrzebne leczenie.
Przed dłuższym stosowaniem weterynaryjnych leków przeciwzapalnych lekarz może zalecić badania krwi, zwłaszcza ocenę pracy nerek i wątroby. Podczas terapii trzeba obserwować apetyt, pragnienie, oddawanie moczu, kał i zachowanie psa. Leki tej grupy mogą powodować działania niepożądane dotyczące między innymi przewodu pokarmowego, nerek i wątroby.
Nie wolno samodzielnie zwiększać dawki ani podawać preparatu częściej, niż zalecono. Zakazane jest także łączenie dwóch niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub stosowanie takiego środka razem z glikokortykosteroidem bez wyraźnej decyzji weterynarza. Takie połączenia mogą zwiększać ryzyko wrzodów, krwawienia i uszkodzenia narządów.
Jakie leki przeciwbólowe dla ludzi można podać psu?
Bez konsultacji z lekarzem weterynarii nie należy podawać psu żadnego ludzkiego leku przeciwbólowego. Dotyczy to między innymi ibuprofenu, naproksenu, diklofenaku, ketoprofenu, aspiryny oraz paracetamolu. Różnice w metabolizmie sprawiają, że preparat bezpieczny dla człowieka może u psa osiągnąć toksyczne stężenie, dłużej pozostawać w organizmie i uszkodzić żołądek, jelita, nerki albo wątrobę.
Szczególnie groźny jest ibuprofen, dostępny w wielu popularnych tabletkach i zawiesinach. U psów może powodować podrażnienie przewodu pokarmowego, wrzody, perforację, krwawienie i uszkodzenie nerek. Przy większym zatruciu mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne, spadek ciśnienia, niezborność ruchowa i drgawki. Merck Veterinary Manual wskazuje, że ibuprofen nie jest obecnie zalecany do stosowania u psów.
Niebezpieczny jest również naproksen, który może długo utrzymywać się w organizmie psa. Diklofenak i inne ludzkie preparaty przeciwzapalne także nie powinny być stosowane samodzielnie. Dotyczy to tabletek, kapsułek, czopków, syropów oraz żeli, które zwierzę może zlizać ze skóry człowieka.
Aspiryna była dawniej stosowana u psów w określonych sytuacjach, ale ma wąski margines bezpieczeństwa i może powodować krwawienia oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Jeżeli weterynarz uzna jej podanie za uzasadnione, ustala dokładny preparat, dawkę i czas terapii. Nie jest to lek do samodzielnego zastosowania na podstawie informacji znalezionych w poradniku.
Czy można dać dla psa APAP?
APAP zawiera paracetamol, nazywany także acetaminofenem. Nie powinno się podawać go psu bez jednoznacznego zalecenia lekarza weterynarii. Paracetamol bywa w określonych przypadkach używany przez weterynarzy, ale wymaga bardzo dokładnego dawkowania i oceny stanu zwierzęcia. Nie jest bezpiecznym domowym zamiennikiem leku przeznaczonego dla psa.
Przedawkowanie paracetamolu może doprowadzić u psa do uszkodzenia wątroby oraz zmian we krwi ograniczających zdolność przenoszenia tlenu. Możliwe objawy obejmują osłabienie, wymioty, ślinienie, przyspieszony oddech, obrzęk pyska lub łap, ciemne zabarwienie moczu, żółtaczkę oraz brunatne albo sine błony śluzowe. Toksyczność może pojawić się także po wielokrotnym podawaniu dawek, które początkowo nie wywołały widocznych objawów.
Nie wolno przeliczać dawki dla psa przez proste zmniejszenie dawki ludzkiej. Tabletka może zawierać ilość substancji niebezpieczną dla małego zwierzęcia. Dodatkowym problemem są preparaty złożone, w których oprócz paracetamolu znajdują się kofeina, pseudoefedryna, kodeina albo inne składniki.
Jeśli pies przypadkowo zjadł APAP, należy natychmiast skontaktować się z całodobową lecznicą weterynaryjną. Nie trzeba czekać na wystąpienie objawów, ponieważ szybkie leczenie może ograniczyć rozwój zatrucia. Weterynarzowi należy podać masę psa, nazwę produktu, moc tabletki, przypuszczalną liczbę połkniętych sztuk i godzinę zdarzenia.
Czym uśmierzyć ból u psa?
Najskuteczniejszym sposobem jest leczenie przyczyny bólu. Przy urazie może być potrzebne unieruchomienie, zabieg chirurgiczny lub rehabilitacja. W chorobach stawów stosuje się nie tylko leki, lecz także kontrolę masy ciała, odpowiednio dobrany ruch, fizjoterapię oraz modyfikację warunków w domu. Ból zęba wymaga leczenia stomatologicznego, a nie wielodniowego maskowania objawów.
Do czasu wizyty trzeba ograniczyć aktywność psa. Nie powinien biegać, skakać, wchodzić po schodach ani bawić się z innymi zwierzętami. Krótkie wyjście na smyczy powinno służyć jedynie załatwieniu potrzeb fizjologicznych. Psa z podejrzeniem urazu kręgosłupa lub złamania należy przemieszczać możliwie ostrożnie, podpierając całe ciało.
Przy świeżym, niewielkim urazie kończyny można zastosować chłodny okład owinięty w tkaninę, o ile pies na to pozwala, a skóra nie jest uszkodzona. Nie wolno przykładać lodu bezpośrednio do ciała ani długo wychładzać bolesnego miejsca. Ciepłe okłady mogą nasilać obrzęk w ostrej fazie urazu, dlatego bez rozpoznania nie należy stosować ich przypadkowo.
Co można podać psu w domu, żeby uśmierzyć ból?
Bez wcześniejszego zalecenia weterynarza nie należy podawać żadnej tabletki z domowej apteczki. Najbezpieczniejsza pomoc domowa polega na zapewnieniu spokoju, ograniczeniu ruchu, przygotowaniu miękkiego miejsca do odpoczynku oraz szybkim umówieniu konsultacji.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której lekarz wcześniej przepisał konkretny lek temu samemu psu i dokładnie określił zasady jego ponownego zastosowania. Nawet wtedy warto upewnić się telefonicznie, czy preparat można podać przy obecnych objawach. Lek pozostały po wcześniejszym zabiegu może być przeterminowany, mieć niewłaściwą dawkę albo wchodzić w interakcję z aktualnym leczeniem.
W domu można przygotować:
- spokojne, ciepłe i antypoślizgowe miejsce odpoczynku;
- miskę z wodą ustawioną blisko legowiska;
- transporter, koc lub sztywną powierzchnię ułatwiającą bezpieczne przewiezienie psa.
Nie należy samodzielnie podawać olejków eterycznych, preparatów konopnych, ziół, maści rozgrzewających ani suplementów reklamowanych jako naturalne środki przeciwbólowe. Naturalne pochodzenie nie gwarantuje bezpieczeństwa, a część preparatów może zawierać substancje szkodliwe dla zwierząt lub utrudnić późniejsze leczenie.
Jak rozpoznać ból u psa?
Pies nie zawsze skomli. Wiele zwierząt ukrywa dolegliwości, dlatego objawy mogą być subtelne. Sygnałem bólu bywa niechęć do ruchu, kulawizna, trudność ze wstawaniem, dyszenie bez wysiłku, drżenie, napięta postawa, częste zmienianie pozycji albo unikanie dotyku.
Zwierzę może stać się apatyczne, rozdrażnione lub nietypowo agresywne. Część psów przestaje jeść, chowa się, nie chce wchodzić po schodach lub liże jedno miejsce na ciele. Przy bólu brzucha pies może przyjmować pozycję z przednimi łapami opuszczonymi i zadem uniesionym, mieć napięty brzuch albo bezskutecznie próbować wymiotować.
Obserwacje warto zapisać przed wizytą. Pomocne są informacje o czasie pojawienia się dolegliwości, urazie, apetycie, oddawaniu moczu i kału oraz lekach przyjętych w ostatnich dniach. Krótkie nagranie sposobu chodzenia psa może ułatwić ocenę, ponieważ w gabinecie zwierzę pod wpływem stresu czasem porusza się inaczej.
Kiedy ból u psa wymaga pilnej pomocy?
Natychmiastowej konsultacji wymagają silny ból po wypadku, trudności z oddychaniem, utrata przytomności, drgawki, niemożność wstania, porażenie kończyn, krwawienie, znaczne powiększenie brzucha oraz bezskuteczne odruchy wymiotne. Pilnej pomocy potrzebuje również pies, który nie może oddać moczu albo wydaje mocz z krwią.
Nie należy zwlekać, gdy zwierzę połknęło ludzki lek. Brak objawów tuż po zdarzeniu nie oznacza, że zatrucie się nie rozwinie. Ludzkie preparaty przeciwbólowe należą do najczęstszych przyczyn zatruć zgłaszanych u zwierząt, a szybkie rozpoczęcie leczenia zwiększa szanse uniknięcia poważnych następstw.
Weterynarz może dobrać terapię, która zmniejszy cierpienie bez narażania psa na niepotrzebne ryzyko. Bezpieczna odpowiedź na pytanie, jaki lek przeciwbólowy dla psa zastosować, brzmi więc: wyłącznie preparat dobrany dla konkretnego zwierzęcia przez lekarza weterynarii. Do czasu konsultacji lepsze są odpoczynek, ostrożne obchodzenie się z psem i ograniczenie ruchu niż eksperymentowanie z tabletkami dla ludzi.
Źródło: www.zooarena.pl
