Zielone jajka wyglądają nietypowo, ale ich kolor nie jest wynikiem specjalnej paszy ani dodatków do żywienia. Za barwę skorupki odpowiada przede wszystkim genetyka konkretnej kury. Niektóre rasy znoszą jaja niebieskie, inne oliwkowe, a jeszcze inne zielonkawe. Jaka kura znosi zielone jajka i czy różnią się one od zwykłych jaj pod względem wartości odżywczej?
Jaka kura znosi zielone jajka?
Najbardziej znanymi kurami kojarzonymi z niebieskimi i zielonkawymi jajami są Araucana, Ameraucana oraz różne mieszańce określane jako Easter Egger. W ich przypadku charakterystyczna barwa skorupki wynika z obecności genu odpowiedzialnego za odkładanie barwnika w skorupie jaja.
Araucana pochodzi z Ameryki Południowej i jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych ras znoszących niebieskawe lub niebieskozielone jaja. Ameraucana została rozwinięta później i również jest ceniona właśnie ze względu na nietypowe zabarwienie skorup.
W przydomowych hodowlach spotyka się także tak zwane Olive Eggers. Nie jest to jedna ściśle określona rasa, lecz mieszańce kur znoszących niebieskie jaja z rasami składającymi jaja o ciemnobrązowej skorupie. Efektem może być kolor oliwkowy, zielony lub ciemnozielony.
Trzeba jednak pamiętać, że samo posiadanie kury określonej przez sprzedawcę jako zielonojajka nie gwarantuje konkretnego odcienia. Kolor może być od jasnego niebieskozielonego po oliwkowy, a jego intensywność zależy od genetyki danego ptaka.
Dlaczego niektóre kury znoszą zielone jajka?
Podstawowy kolor skorupki tworzy się podczas przechodzenia jaja przez układ rozrodczy kury. U ras znoszących niebieskie jaja występuje barwnik biliwerdyna, który jest odkładany w skorupie.
W przypadku jaj brązowych na zewnętrzną powierzchnię skorupki nanoszone są pigmenty, przede wszystkim związki protoporfiryny. Gdy kura ma gen odpowiadający za niebieskie zabarwienie skorupy, a jednocześnie występują u niej geny powodujące brązowe pigmentowanie powierzchni, powstaje efekt zielonego lub oliwkowego jaja.
Można to w uproszczeniu porównać do nałożenia brązowego zabarwienia na niebieską podstawę. Właśnie dlatego mieszańce ras niebieskojajecznych z kurami znoszącymi ciemnobrązowe jaja mogą dawać bardzo ciekawe odcienie.
Kolor skorupki nie jest więc przypadkowy. Jest przede wszystkim dziedziczną cechą kury i nie da się zmienić białych jaj na zielone poprzez dodanie określonego składnika do paszy.
Czy kury zielononóżki znoszą zielone jajka?
Nie. To jeden z częstszych błędów wynikających z nazwy rasy. Zielononóżka kuropatwiana nie zawdzięcza swojej nazwy kolorowi jaj, lecz charakterystycznemu zielonkawemu zabarwieniu skoków, czyli nóg.
Jaja zielononóżek mają zazwyczaj skorupkę białą lub kremową. Nie należy więc kupować zielononóżek z założeniem, że będą produkowały zielone jaja.
Zielononóżka kuropatwiana jest polską rodzimą rasą kury, cenioną między innymi za dobre przystosowanie do chowu wybiegowego. Ptaki są ruchliwe i chętnie korzystają z dużego terenu, na którym mogą samodzielnie wyszukiwać część pokarmu.
Nazwa może być myląca szczególnie dla początkujących hodowców. Jeżeli celem jest uzyskanie zielonych lub niebieskozielonych jaj, trzeba szukać kur posiadających gen odpowiedzialny za niebieską skorupkę, a nie zielone nogi.
Czy zielone jajka są zdrowsze?
Sam kolor skorupki nie sprawia, że zielone jajko jest automatycznie zdrowsze od białego lub brązowego. Barwa skorupy jest przede wszystkim cechą genetyczną i nie stanowi wiarygodnego wskaźnika wartości odżywczej.
Na skład jaj znacznie większy wpływ mają żywienie kury, jej zdrowie, wiek oraz warunki utrzymania. Jaja są źródłem pełnowartościowego białka, tłuszczu, witamin i składników mineralnych niezależnie od tego, czy skorupka jest biała, brązowa, niebieska czy zielona.
Można spotkać przekonanie, że jaja określonych ras mają zawsze mniej cholesterolu. Takich informacji nie należy jednak automatycznie przypisywać wszystkim zielonym jajom. Poziom poszczególnych składników może różnić się pomiędzy stadami i zależy od wielu czynników, a nie wyłącznie od koloru skorupki.
Z punktu widzenia konsumenta znacznie ważniejsza jest świeżość jaja, właściwe przechowywanie oraz jakość żywienia i warunków, w których utrzymywane są kury.
Czy zielone jajko jest zielone również w środku?
Nie. Nietypowy kolor dotyczy skorupki, a nie białka lub żółtka. Po rozbiciu zdrowego zielonego jaja jego wnętrze wygląda podobnie jak w przypadku jaj o innych kolorach skorupy.
Białko powinno być przezroczyste lub lekko opalizujące, a żółtko może mieć różny odcień od jasnożółtego po intensywnie pomarańczowy. Kolor żółtka zależy przede wszystkim od składników znajdujących się w paszy, szczególnie karotenoidów.
Nie istnieje więc bezpośrednia zależność pomiędzy zieloną skorupką a kolorem żółtka. Kura znosząca białe jaja może mieć bardzo ciemne żółtka, a kura produkująca zielone jaja może składać jaja z jasnym żółtkiem.
Jakie jaja znosi Araucana?
Araucana jest najbardziej znanym przykładem kury produkującej jaja o nietypowym kolorze. Skorupka może być niebieska, turkusowa lub lekko zielonkawa. Dokładny odcień zależy od konkretnej linii hodowlanej.
Co ważne, niebieski pigment występuje w całej strukturze skorupy. Jeżeli rozbije się jajo typowej kury znoszącej niebieskie jaja, jego skorupka może mieć niebieskawy odcień również od wewnętrznej strony.
Jest to istotna różnica w porównaniu z brązowymi jajami, w których ciemniejszy pigment znajduje się przede wszystkim na powierzchni skorupki. Dlatego niebieska podstawa może po skrzyżowaniu z odpowiednią rasą stanowić punkt wyjścia do uzyskania zielonych lub oliwkowych jaj.
Czym jest Easter Egger?
Easter Egger to określenie stosowane przede wszystkim wobec mieszańców posiadających gen związany z niebieskim kolorem jaj. Nie jest to jedna rasa o jednolitym wzorcu.
Takie kury mogą znosić jaja niebieskie, zielonkawe, oliwkowe, kremowe, a czasem również w innych odcieniach. Z tego powodu stada Easter Egger są popularne w przydomowych hodowlach nastawionych na uzyskanie koszyka jaj o różnych kolorach.
Nie oznacza to jednak, że jedna kura będzie każdego dnia znosiła jajo innego koloru. Pojedyncza kura zazwyczaj składa jaja o podobnej podstawowej barwie przez całe swoje życie. Odcień może się nieco zmieniać wraz z wiekiem lub w trakcie sezonu, ale nie zmienia się losowo z zielonego na niebieski czy brązowy.
Różnokolorowy koszyk powstaje dzięki utrzymywaniu kilku kur o różnych predyspozycjach genetycznych.
Co to jest Olive Egger?
Olive Egger to kura wyhodowana w celu uzyskania jaj o oliwkowej skorupce. Najczęściej powstaje przez skrzyżowanie ptaka posiadającego gen niebieskich jaj z rasą znoszącą jaja o intensywnie brązowej skorupie.
Wśród ras wykorzystywanych do takich krzyżówek mogą znajdować się na przykład Marans oraz rasy lub linie produkujące niebieskie jaja. Wynik zależy jednak od konkretnego zestawu genów odziedziczonych przez potomstwo.
Jaja Olive Egger mogą mieć kolor od stosunkowo jasnej zieleni po głęboki oliwkowy. Czasem na skorupce pojawiają się również drobne ciemniejsze plamki.
W kolejnych pokoleniach mieszańców uzyskiwane odcienie mogą być jeszcze bardziej zróżnicowane. Dla hodowców zainteresowanych kolorowymi jajami właśnie takie krzyżówki bywają szczególnie interesujące.
Ile jaj znoszą kury produkujące zielone jajka?
Nie można podać jednej wartości dla wszystkich kur znoszących zielone jaja, ponieważ jest to grupa obejmująca różne rasy oraz mieszańce.
Araucana nie jest typową przemysłową nioską i jej roczna produkcja będzie zwykle niższa niż u wysoko wydajnych mieszańców towarowych. Easter Egger czy Olive Egger mogą różnić się pod tym względem jeszcze bardziej, ponieważ ich cechy zależą od ras wykorzystanych podczas krzyżowania.
Na nieśność wpływają też wiek, długość dnia, temperatura, żywienie, stres, pierzenie i stan zdrowia. Młoda kura może w pierwszym pełnym sezonie nieść bardzo regularnie, a w kolejnych latach liczba jaj stopniowo się zmniejsza.
Jeżeli zależy nam zarówno na ciekawym kolorze, jak i wysokiej nieśności, przed zakupem warto zapytać hodowcę o wyniki konkretnej linii, zamiast kierować się wyłącznie zdjęciem jaj.
Czy kogut ma wpływ na kolor jaj?
Kolor jaja zniesionego dzisiaj zależy od genetyki kury, która je zniosła. Obecność lub rasa koguta nie zmieni koloru jaj aktualnie produkowanych przez kurę.
Kogut ma jednak znaczenie dla następnego pokolenia. Jeżeli jajo zostanie zapłodnione i wykluje się z niego kura, odziedziczone geny mogą wpływać na kolor jaj produkowanych przez nią po osiągnięciu dojrzałości.
Jest to podstawa hodowli mieszańców produkujących zielone i oliwkowe jaja. Odpowiednio dobierając rodziców, hodowcy próbują łączyć gen odpowiadający za niebieską skorupkę z genami związanymi z intensywnym brązowym pigmentem.
Czy można rozpoznać kolor jaj po wyglądzie kury?
Nie zawsze. Istnieją rasy, w przypadku których wygląd i pochodzenie pozwalają z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć kolor jaj, ale przy mieszańcach sytuacja może być bardziej skomplikowana.
Kolor piór nie mówi bezpośrednio, jakiego koloru jaja będzie znosiła kura. Czarny, biały czy rudy ptak może mieć zupełnie różne predyspozycje dotyczące skorupki.
Czasami hodowcy zwracają uwagę na kolor płatków usznych jako orientacyjną wskazówkę dotyczącą barwy jaj u niektórych ras, ale nie jest to uniwersalna zasada pozwalająca bezbłędnie określić kolor skorupki każdego ptaka.
Najpewniejsze informacje daje znajomość rasy, pochodzenia i linii hodowlanej. W przypadku mieszańców ostateczne potwierdzenie często przychodzi dopiero wtedy, gdy młoda kura zaczyna się nieść.
Czy warto hodować kury znoszące zielone jajka?
Jeżeli hodowla ma służyć przede wszystkim domowemu pozyskiwaniu jaj, kury produkujące zielone skorupki mogą być ciekawym urozmaiceniem stada. Sam kolor nie zmienia zastosowania jaj w kuchni. Można je gotować, smażyć, piec i wykorzystywać dokładnie tak samo jak jaja białe czy brązowe.
Przed zakupem warto jednak sprawdzić nie tylko kolor jaj, ale również charakter i wymagania danej rasy. Niektóre ptaki lepiej radzą sobie na dużych wybiegach, inne mogą być spokojniejsze i łatwiejsze do utrzymania na mniejszej przestrzeni.
Jeśli głównym celem jest uzyskanie rzeczywiście zielonych jaj, zielononóżka kuropatwiana nie będzie właściwym wyborem mimo swojej nazwy. Znacznie pewniejszym kierunkiem są Araucana, odpowiednio dobrane Easter Eggers lub Olive Eggers. To właśnie genetyka tych ptaków może sprawić, że obok tradycyjnych białych i brązowych jaj w kurniku pojawią się również skorupki w odcieniach błękitu, zieleni i oliwki.
Źródło: www.zooarena.pl
