Wiewiórki należą do najbardziej rozpoznawalnych mieszkańców lasów, parków i ogrodów. Jesienią można obserwować, jak intensywnie zbierają orzechy, żołędzie i nasiona, przygotowując się do trudniejszego okresu. Gdy spadnie śnieg, wiele osób zastanawia się, gdzie śpią wiewiórki zimą i czy zapadają w sen zimowy podobnie jak jeże lub niedźwiedzie. Okazuje się, że ich sposób przetrwania mroźnych miesięcy jest zupełnie inny. Sprawdź, gdzie szukają schronienia, jak radzą sobie z niskimi temperaturami i co robią, gdy krajobraz pokrywa śnieg.
Gdzie śpią wiewiórki zimą?
Wiewiórki nie śpią pod gołym niebem. Na zimę przygotowują ciepłe gniazda, które zapewniają im ochronę przed mrozem, opadami i silnym wiatrem. Najczęściej budują je wysoko w koronach drzew, wykorzystując gałązki, liście, mech, korę oraz trawy. Takie kuliste gniazdo nazywane jest kobłem.
Kobło ma średnicę zwykle od 30 do 50 centymetrów i jest starannie wyściełane miękkim materiałem. Wejście znajduje się najczęściej z boku lub od spodu, dzięki czemu do środka nie dostaje się śnieg ani deszcz.
Wiewiórki bardzo często przygotowują kilka schronień jednocześnie. Jeżeli jedno zostanie zniszczone przez silny wiatr lub zajęte przez drapieżnika, zwierzę może szybko przenieść się do zapasowego gniazda.
Oprócz własnych konstrukcji wykorzystują także naturalne dziuple w starych drzewach. Takie kryjówki zapewniają jeszcze lepszą izolację przed zimnem i są szczególnie cenne podczas silnych mrozów.
W parkach i ogrodach zdarza się również, że wiewiórki korzystają z budek lęgowych przeznaczonych dla ptaków, jeśli ich rozmiar pozwala na wejście do środka.
Jak wiewiórki przygotowują się do zimy?
Przygotowania rozpoczynają się już pod koniec lata i trwają przez całą jesień. W tym czasie zwierzęta intensywnie gromadzą zapasy pokarmu oraz zwiększają ilość tkanki tłuszczowej, która stanowi dodatkową ochronę przed chłodem.
Wiewiórki najczęściej magazynują:
- orzechy laskowe i włoskie,
- żołędzie oraz nasiona drzew,
- szyszki, grzyby i niektóre owoce.
Część zapasów ukrywają w ziemi, pod korzeniami drzew lub w szczelinach kory. Co ciekawe, nie wszystkie skrytki zostają później odnalezione. Dzięki temu wiewiórki odgrywają ważną rolę w rozsiewaniu nasion i przyczyniają się do odnawiania lasów.
Jesienią ich futro staje się gęstsze i lepiej chroni przed utratą ciepła. Szczególnie puszysty ogon pełni funkcję naturalnego „koca”, którym zwierzę okrywa się podczas odpoczynku.
Gdzie wiewiórki nocują?
Przez cały rok wiewiórki spędzają noce w swoich gniazdach lub dziuplach. Po zakończeniu dziennego żerowania wracają do wybranego schronienia jeszcze przed zmrokiem.
W chłodne dni pozostają w gnieździe znacznie dłużej niż latem. Jeżeli temperatura spada bardzo nisko albo występują intensywne opady śniegu, mogą ograniczyć aktywność nawet do kilku krótkich wyjść w ciągu dnia.
Wiewiórki są zazwyczaj samotnikami i większość roku spędzają pojedynczo. Wyjątkiem są samice wychowujące młode oraz okres wyjątkowo silnych mrozów, kiedy sporadycznie zdarza się wspólne korzystanie z jednego schronienia, co pomaga ograniczyć utratę ciepła.
Podczas odpoczynku zwierzę zwija się w kulkę i przykrywa puszystym ogonem. Dzięki temu zmniejsza powierzchnię ciała narażoną na wychłodzenie.
Co robią wiewiórki w zimie?
Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest przekonanie, że wiewiórki zapadają w sen zimowy. W rzeczywistości tak się nie dzieje.
Wiewiórki pozostają aktywne przez cały rok. W najzimniejszych miesiącach znacznie ograniczają jednak swoją aktywność, aby oszczędzać energię. Opuszczają gniazdo głównie po to, by odnaleźć wcześniej zgromadzone zapasy.
Jeżeli warunki pogodowe są korzystne, można obserwować je także zimą, zwłaszcza w parkach miejskich. W słoneczne dni chętnie przemieszczają się między drzewami, szukając pożywienia ukrytego jesienią.
Podczas długotrwałych mrozów lub śnieżyc potrafią pozostawać w gnieździe nawet przez kilkadziesiąt godzin. W tym czasie korzystają z wcześniej zgromadzonych zapasów znajdujących się w pobliżu schronienia.
Jakie zagrożenia czekają na wiewiórki zimą?
Największym problemem nie zawsze jest sam mróz. Znacznie większym wyzwaniem okazuje się brak pożywienia oraz drapieżniki.
Do naturalnych wrogów wiewiórek należą między innymi kuny, lisy, jastrzębie, myszołowy oraz sowy. Zimą, gdy drzewa pozbawione są liści, zwierzęta stają się bardziej widoczne i łatwiej je wypatrzyć.
Niebezpieczne bywają również długotrwałe opady mokrego śniegu, które mogą uszkadzać gniazda znajdujące się wysoko na drzewach. Dlatego posiadanie kilku schronień zwiększa szanse na przetrwanie zimy.
Coraz większym problemem jest także wycinka starych drzew z dziuplami. To właśnie one stanowią jedne z najlepszych zimowych kryjówek dla wiewiórek.
Czy można pomagać wiewiórkom zimą?
Tak, ale warto robić to rozsądnie. W parkach lub ogrodach można pozostawiać niewielkie ilości naturalnego pokarmu, zwłaszcza podczas długotrwałych mrozów.
Najlepiej sprawdzają się:
- niesolone orzechy laskowe i włoskie,
- nasiona słonecznika oraz pestki dyni,
- żołędzie lub szyszki z nasionami.
Nie należy natomiast podawać słonych przekąsek, pieczywa, słodyczy ani produktów przetworzonych. Mogą one szkodzić układowi pokarmowemu dzikich zwierząt.
Pomocne jest również pozostawianie starych drzew z dziuplami tam, gdzie nie stwarzają zagrożenia dla ludzi. W ogrodach można montować specjalne budki dla wiewiórek, które zapewniają bezpieczne schronienie zarówno zimą, jak i podczas wychowywania młodych.
Dlaczego zimą rzadziej widujemy wiewiórki?
Wiele osób odnosi wrażenie, że wraz z nadejściem zimy wiewiórki znikają. W rzeczywistości pozostają aktywne, ale znacznie ograniczają liczbę wyjść z gniazda. Starają się oszczędzać energię i unikają niepotrzebnego przemieszczania się podczas silnych mrozów.
Najłatwiej zauważyć je w pogodne, słoneczne dni, kiedy opuszczają swoje kryjówki w poszukiwaniu ukrytych zapasów. Dzięki dobrze przygotowanym gniazdom, zgromadzonemu pożywieniu i gęstemu zimowemu futru doskonale radzą sobie nawet podczas bardzo niskich temperatur. To właśnie te przemyślane przygotowania sprawiają, że wiewiórki mogą bezpiecznie przetrwać zimę i wraz z nadejściem wiosny ponownie rozpocząć intensywną aktywność.
Źródło: www.zooarena.pl
