Baribal, nazywany także niedźwiedziem czarnym, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych gatunków niedźwiedzi występujących w Ameryce Północnej. Choć wiele osób kojarzy go z lasami Kanady i Stanów Zjednoczonych, wokół tego zwierzęcia narosło wiele mitów. Jedni uważają go za łagodnego mieszkańca lasów, inni są przekonani, że każde spotkanie z nim kończy się atakiem. Jak jest naprawdę? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Baribal potrafi być niebezpieczny, jednak jego zachowanie różni się od zachowania innych gatunków niedźwiedzi.
Kim jest baribal?
Baribal (Ursus americanus) to najliczniej występujący gatunek niedźwiedzia w Ameryce Północnej. Zamieszkuje rozległe obszary Kanady, Alaski, Stanów Zjednoczonych oraz niewielkie fragmenty północnego Meksyku.
Pomimo nazwy nie wszystkie osobniki mają czarne futro. W zależności od regionu można spotkać również niedźwiedzie o umaszczeniu brązowym, cynamonowym, a nawet jasnokremowym. Przykładem jest rzadka odmiana zwana niedźwiedziem Kermode, której futro jest niemal białe.
Dorosłe samce zwykle ważą od około 60 do ponad 250 kilogramów, choć wyjątkowo duże osobniki mogą osiągać znacznie większą masę.
Czy baribal jest groźny?
Baribal jest dzikim drapieżnym ssakiem i należy zachować wobec niego ostrożność. Nie oznacza to jednak, że aktywnie poluje na ludzi.
W zdecydowanej większości przypadków niedźwiedzie czarne unikają kontaktu z człowiekiem. Dysponują bardzo dobrym węchem i często oddalają się jeszcze zanim turysta zauważy ich obecność.
Do niebezpiecznych sytuacji może dojść wtedy, gdy zwierzę zostanie zaskoczone z bliskiej odległości, poczuje zagrożenie lub będzie broniło młodych. Ryzyko wzrasta również wtedy, gdy baribal przyzwyczai się do zdobywania pożywienia pozostawianego przez ludzi.
Ataki na człowieka zdarzają się bardzo rzadko, jednak są możliwe. Dlatego podczas pobytu na terenach występowania niedźwiedzi należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa.
Czy baribal to grizzly?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Odpowiedź brzmi: nie. Baribal i grizzly to dwa różne gatunki niedźwiedzi.
Baribal należy do gatunku Ursus americanus, natomiast grizzly jest północnoamerykańskim podgatunkiem niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos horribilis).
Choć oba gatunki mogą mieć brązowe futro, różnią się budową ciała, zachowaniem oraz środowiskiem życia.
Grizzly zazwyczaj:
- jest większy i cięższy,
- posiada charakterystyczny garb mięśniowy nad łopatkami,
- ma dłuższe pazury przystosowane do kopania,
- częściej reaguje obronnie podczas spotkania z człowiekiem.
Baribal z kolei ma prostszy profil grzbietu, krótsze pazury i znacznie łatwiej wspina się na drzewa. To właśnie ucieczka na drzewo jest jedną z jego naturalnych metod unikania zagrożenia.
Co je baribal?
Baribal jest wszystkożerny. Większość jego diety stanowią pokarmy roślinne.
Zjada między innymi owoce leśne, żołędzie, orzechy, korzenie, młode pędy roślin oraz różnego rodzaju nasiona.
Nie gardzi także owadami, larwami, rybami, padliną czy niewielkimi ssakami. Jeżeli ma okazję, potrafi korzystać z łatwo dostępnego pożywienia pozostawionego przez ludzi, dlatego w parkach narodowych obowiązują rygorystyczne zasady przechowywania żywności.
Jak zachować się podczas spotkania z baribalem?
Najważniejszą zasadą jest zachowanie spokoju. Gwałtowne ruchy mogą sprowokować zwierzę lub wywołać jego zainteresowanie.
Jeżeli zauważysz niedźwiedzia w oddali, najlepiej spokojnie oddalić się tą samą drogą, którą przyszedłeś.
Nie należy:
- podbiegać do zwierzęcia,
- próbować robić zdjęć z niewielkiej odległości,
- dokarmiać niedźwiedzia,
- uciekać biegiem.
Biegnący człowiek może zostać potraktowany jak uciekająca zdobycz. Baribale potrafią osiągać prędkość przekraczającą 40 km/h, dlatego nie ma szans na ucieczkę.
Czy baribal wspina się na drzewa?
Tak i robi to znacznie lepiej niż grizzly. Młode osobniki potrafią błyskawicznie wspinać się po pniach, wykorzystując ostre pazury. Dorosłe niedźwiedzie również świetnie sobie z tym radzą, choć wraz ze wzrostem masy ciała robią to nieco wolniej.
Dlatego wejście na drzewo nie jest skuteczną metodą ucieczki przed baribalem.
Gdzie najczęściej można spotkać baribala?
Największa populacja żyje w Kanadzie, gdzie występują miliony osobników. Niedźwiedzie czarne licznie zamieszkują także Alaskę oraz wiele stanów USA, między innymi Montanę, Wyoming, Kolorado, Karolinę Północną i Kalifornię.
Najchętniej wybierają rozległe lasy, tereny górskie oraz obszary z dużą ilością pożywienia.
Coraz częściej pojawiają się również w pobliżu ludzkich osiedli, zwłaszcza tam, gdzie łatwo znaleźć resztki jedzenia lub niezabezpieczone kosze na śmieci.
Czy baribal zapada w sen zimowy?
Baribale przechodzą okres zimowego odrętwienia, często określany jako sen zimowy, jednak ich organizm funkcjonuje nieco inaczej niż u wielu innych ssaków.
Jesienią intensywnie gromadzą zapasy tłuszczu, a zimę spędzają w legowiskach. W tym czasie ich metabolizm wyraźnie zwalnia, ale w razie zagrożenia mogą stosunkowo szybko się wybudzić.
Czy spotkanie z baribalem zawsze jest niebezpieczne?
Zdecydowana większość spotkań kończy się tym, że niedźwiedź odchodzi lub ucieka jeszcze przed zauważeniem człowieka. Zwierzęta te zwykle unikają ludzi i nie szukają konfrontacji.
Nie zmienia to jednak faktu, że są to duże, silne drapieżniki. W miejscach ich występowania należy przestrzegać zaleceń służb parków narodowych, odpowiednio przechowywać żywność i zachowywać bezpieczny dystans.
Rozsądne zachowanie znacząco zmniejsza ryzyko niebezpiecznej sytuacji. Baribal nie jest zwierzęciem z natury agresywnym wobec ludzi, ale jak każdy dziki niedźwiedź może zaatakować, jeśli poczuje się zagrożony lub sprowokowany. Dlatego podczas wędrówek po jego naturalnym środowisku warto zachować czujność i respekt wobec tego imponującego mieszkańca północnoamerykańskich lasów.
Źródło: www.zooarena.pl
