Biedronka dwukropka jest znacznie mniej charakterystyczna niż popularna siedmiokropka, dlatego łatwo pomylić ją z innymi przedstawicielami rodziny biedronkowatych. Jej wygląd dodatkowo komplikuje fakt, że nie wszystkie osobniki mają czerwone pokrywy z dwiema czarnymi kropkami. Adalia bipunctata występuje również w ciemnych odmianach barwnych. Warto wiedzieć, jak ją rozpoznać, czy może ugryźć człowieka oraz czym różni się od inwazyjnej biedronki azjatyckiej.
Jak wygląda biedronka dwukropka?
Biedronka dwukropka, czyli Adalia bipunctata, jest niewielkim chrząszczem należącym do rodziny biedronkowatych. Dorosły owad osiąga zazwyczaj około 3,5–5,5 mm długości. Typowa forma ma czerwone lub pomarańczowoczerwone pokrywy, na których znajduje się po jednej czarnej plamce. Łącznie daje to charakterystyczne dwie kropki.
Nie każdy osobnik wygląda jednak w ten sposób. U tego gatunku występuje duża zmienność ubarwienia. Można spotkać biedronki dwukropki z ciemnymi, niemal czarnymi pokrywami oraz czerwonymi lub pomarańczowymi plamami. Sama barwa nie powinna więc być jedynym kryterium rozpoznawania gatunku.
Biedronka dwukropka występuje również w Polsce. Można ją znaleźć między innymi na drzewach, krzewach i innych roślinach zasiedlanych przez mszyce. Pojawia się także w parkach, ogrodach, sadach i na terenach miejskich. Jesienią może szukać miejsc odpowiednich do przezimowania, dlatego pojedyncze osobniki zdarzają się również w budynkach.
Czy biedronka dwukropka jest pożyteczna?
Biedronki kojarzymy przede wszystkim z charakterystycznym wyglądem, jednak z punktu widzenia właściciela ogrodu znacznie ważniejszy jest ich sposób odżywiania. Biedronka dwukropka jest drapieżnikiem, a jednym z podstawowych składników jej pokarmu są mszyce. Zjadają je zarówno dorosłe chrząszcze, jak i larwy.
Dzięki temu obecność biedronek może pomagać w naturalnym ograniczaniu liczebności szkodników roślin. Z tego powodu nie warto usuwać dwukropek z ogrodu tylko dlatego, że pojawiły się na kwiatach, drzewach owocowych czy krzewach. Bardzo często znalazły się tam właśnie dlatego, że na roślinie występują mszyce.
Larwa biedronki wygląda zupełnie inaczej niż dorosły chrząszcz. Ma wydłużone ciało i może przypominać niewielkiego, ciemnego owada z wyraźnymi odnóżami. Osoby, które jej nie rozpoznają, czasami traktują ją jako szkodnika. Tymczasem również larwy biedronek intensywnie polują na mszyce i są sprzymierzeńcami ogrodnika.
Biedronka dwukropka czy gryzie?
Pytanie Biedronka dwukropka czy gryzie pojawia się szczególnie wtedy, gdy owady zaczynają siadać na dłoniach lub ubraniach. Dwukropka nie jest gatunkiem uznawanym za niebezpieczny dla człowieka. Ma aparat gębowy przystosowany przede wszystkim do pobierania niewielkich bezkręgowców, takich jak mszyce.
Biedronki nie polują na ludzi i nie żywią się krwią. Sporadycznie kontakt z niewielkim chrząszczem może być odczuwany jako lekkie uszczypnięcie, jednak nie należy porównywać tego z użądleniem pszczoły czy osy. W typowej sytuacji biedronkę można po prostu delikatnie przenieść na zewnątrz.
Nieco częściej doniesienia o szczypaniu ludzi dotyczą biedronki azjatyckiej, która podczas masowego pojawiania się może kontaktować się z człowiekiem. To jeden z powodów, dla których warto nauczyć się odróżniać oba gatunki, choć wygląd biedronki azjatyckiej jest bardzo zmienny.
Jaka jest podłużna biedronka z dwiema kropkami?
Jeżeli zauważony owad jest wyraźnie podłużny i ma dwie plamy, nie należy automatycznie zakładać, że jest to Adalia bipunctata. Typowa biedronka dwukropka ma raczej zaokrąglone, owalne i wypukłe ciało. W rodzinie biedronkowatych występuje wiele gatunków, a liczba plam nie zawsze wystarcza do ich prawidłowego oznaczenia.
Dodatkowym utrudnieniem jest biedronka azjatycka, czyli Harmonia axyridis. Ten gatunek wykazuje wyjątkowo dużą zmienność. Osobniki mogą być pomarańczowe, czerwone albo ciemne, a liczba widocznych plam również jest różna. Zdarzają się osobniki mające niewiele kropek, a nawet takie, u których kropki praktycznie nie występują.
Jeżeli więc biedronka jest nietypowo wydłużona, bardzo duża albo ma nietypowy układ plam, najlepiej zwrócić uwagę również na wielkość, kolor przedplecza, kształt ciała i rozmieszczenie oznaczeń. Sama informacja czerwona biedronka z dwiema kropkami nie zawsze pozwala bezbłędnie określić gatunek.
Jak odróżnić biedronkę dwukropkę od azjatyckiej?
Dwukropka jest niewielka i w swojej najbardziej charakterystycznej postaci ma dwie czarne plamy na czerwonych pokrywach. Biedronka azjatycka jest zazwyczaj większa, ale znacznie bardziej zmienna pod względem wyglądu. Może mieć wiele czarnych kropek, kilka plam, a czasami niemal jednolite pokrywy.
Przy identyfikacji biedronki azjatyckiej warto przyjrzeć się przedpleczu znajdującemu się pomiędzy głową a pokrywami. U wielu jasnych osobników widoczny jest ciemny wzór kojarzony z literą M lub W, chociaż ze względu na dużą zmienność gatunku nie u każdego owada będzie wyglądał identycznie.
Różnice dotyczą również zachowania. Biedronki azjatyckie mogą jesienią tworzyć bardzo liczne skupiska i masowo wchodzić do budynków w poszukiwaniu miejsca do zimowania. Dwukropka także może zimować w budynkach, jednak masowe zgromadzenia dużych, bardzo różnie ubarwionych biedronek częściej wskazują na Harmonia axyridis.
Czy można zabić biedronkę Azjatycką?
Biedronka azjatycka jest gatunkiem obcym, który bardzo skutecznie rozprzestrzenił się w Europie. W Polsce pierwsze obserwacje w środowisku odnotowano w 2006 roku. Może konkurować z rodzimymi biedronkami o pożywienie, a także zjadać jaja i larwy innych owadów. Nie oznacza to jednak, że każdy znaleziony w domu chrząszcz powinien być od razu zabijany.
Najważniejsze jest prawidłowe rozpoznanie owada. Zabijanie biedronek wyłącznie na podstawie liczby kropek może prowadzić do niszczenia rodzimych i pożytecznych gatunków. Biedronka dwukropka jest naturalnym elementem naszej fauny i pomaga ograniczać liczebność mszyc.
Jeżeli biedronki azjatyckie pojawiają się w mieszkaniu, można zebrać je mechanicznie i usunąć. Znacznie skuteczniejsze w dłuższej perspektywie jest ograniczenie możliwości ich wchodzenia do budynku. Pomocne może być uszczelnienie szczelin przy oknach, drzwiach, parapetach i elewacji oraz zastosowanie moskitier.
Trzeba pamiętać, że przestraszone biedronki mogą wydzielać żółtawą ciecz obronną o charakterystycznym zapachu, która może pozostawiać plamy na niektórych powierzchniach. Dlatego nie warto rozgniatać owadów na ścianach, zasłonach lub jasnych meblach.
Dlaczego biedronki wchodzą do domu?
Najczęściej dzieje się to jesienią. Biedronki szukają wtedy chronionych miejsc, w których mogą przetrwać okres zimowy. Szczeliny budynków, okolice okien, strychy czy przestrzenie pod elementami elewacji mogą zapewniać odpowiednie schronienie.
Szczególnie widoczne jest to w przypadku biedronki azjatyckiej, która potrafi gromadzić się w bardzo dużych grupach. Pojawienie się kilkudziesięciu owadów przy jednym oknie nie oznacza więc, że rozmnażają się w domu albo żywią znajdującymi się tam produktami. Zazwyczaj poszukują jedynie miejsca na zimowanie.
Pojedyncza biedronka dwukropka znaleziona przy oknie również nie powinna wzbudzać niepokoju. Można delikatnie przenieść ją na zewnątrz lub pozostawić w odpowiednim, chłodnym miejscu, jeśli warunki na dworze są już niekorzystne.
Czy biedronka dwukropka niszczy rośliny?
W typowych warunkach nie ma powodu traktować dwukropki jako szkodnika ogrodowego. Wręcz przeciwnie, obecność tego gatunku na roślinach może oznaczać, że biedronka znalazła tam źródło pokarmu w postaci mszyc lub innych niewielkich organizmów.
Jeżeli na liściach występują uszkodzenia, a jednocześnie widoczne są biedronki, przed zastosowaniem środka owadobójczego warto dokładniej obejrzeć roślinę. Przyczyną problemu mogą być właśnie mszyce, na które polują biedronki. Zastosowanie nieselektywnego preparatu może zniszczyć zarówno szkodniki, jak i pożyteczne drapieżniki pomagające ograniczać ich populację.
Biedronka dwukropka jest więc owadem, którego obecność w ogrodzie najczęściej należy traktować pozytywnie. Adalia bipunctata pomaga ograniczać liczebność mszyc, nie stanowi typowego zagrożenia dla człowieka i nie powinna być mylona z biedronką azjatycką tylko na podstawie koloru czy liczby kropek. W przypadku nietypowo wyglądającego osobnika najlepiej ocenić kilka cech jednocześnie, ponieważ w świecie biedronek wygląd potrafi być znacznie bardziej różnorodny, niż sugerują ich potoczne nazwy.
Źródło: www.zooarena.pl
